Cancún ABC

Jip-en-Janneketaal is nog niet echt doorgebroken op de internationale conferenties en de afkortingen vliegen dus om je oren. Daarom hier het Cancún ABC. Handig om precies te weten waar het nou allemaal over gaat, maar ook erg handig als je indruk wil maken bij een verjaardagsfeestje. De meestvoorkomende termen staan bovenaan.

KP: Kyotoprotocol

Het huidige klimaatakkoord, dat in 1997 werd opgesteld in de Japanse stad Kyoto. Het Kyotoprotocol bevat doestellingen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen en loopt in 2012 af. Dit internationale verdrag bevat de doelstelling om de uitstoot van broeikasgassen in 2008-2012 met gemiddeld vijf procent te verminderen ten opzichte van het niveau in 1990. De Verenigde Staten hebben het verdrag niet geratificeerd. Onder het Kyotoprotocol hebben alleen industrielanden verplichtingen, landen zoals China hebben geen reductiedoelstelling opgelegd gekregen. Meer over het Kyotoprotocol…

LCA: Long-term Cooperative Action

Omdat het huidige klimaatakkoord (het Kyotoprotocol) in 2012 afloopt, is in 2007 op Bali afgesproken om een werkgroep op poten te zetten die kijkt naar het opzetten van een geheel nieuw klimaatakkoord. Op de klimaattop zijn de onderhandelingen in twee tracks gesplitst: een track die zich bezighoudt met een vervolg op het Kyotoprotocol en een tweede track die zich richt op een nieuw klimaatakkoord. Uiteindelijk moet er een beslissing genomen worden over de vorm van een nieuw klimaatakkoord. De mogelijkheden: een Kyoto-2, een nieuw klimaatverdrag of een combinatie van zowel een vervolg op Kyoto als een nieuw akkoord voor landen die geen doelen hebben onder het huidige Kyotoprotocol (bijvoorbeeld de Verenigde Staten, China en Australië). Meer over LCA…

CDM: Clean Development Mechanism

Dit is één van de flexibele mechanismen onder het Kyotoprotocol. Landen kunnen hiermee in andere landen klimaatemissies reduceren in plaats van in eigen land, tegen lagere kosten en dus ‘kostenefficiënt’. Onder CDM worden emissiereductieprojecten in ontwikkelingslanden gefinancierd. Ook Nederland maakt gebruik van zulke CDM-projecten om aan de eigen doelstelling (zes procent minder in 2008-2012 tegenover 1990) te kunnen voldoen.

De laatste tijd was er veel ophef over CDM.

• Bijna de helft van alle CDM projecten zijn HFC-projecten, die het broeikasgas HFC-23 (bijproduct van het koelmiddel HCFC-22) vernietigen. Deze HFC-projecten zijn controversieel omdat het een heel goedkope manier is om emissies te reduceren. Daarbij bestaat de kans dat de emissiereducties kunstmatig gehaald worden door de uitstoot van HFC-23 eerst flink op te voeren om daarna geld te verdienen aan de afbraak. Deze HFC-projecten zijn vanaf 2013 in Europa verboden (onder het emissiehandelssysteem) en mogelijk wordt ook in Cancún hierover een beslissing genomen.
• Ander kritiekpunt op CDM is dat meer dan de helft van de projecten in relatief ontwikkelde landen zoals China en India zit, in plaats van in de minst ontwikkelde landen.

Meer over CDM…

UNFCCC: United Nations Framework Convention on Climate Change

Ook wel hét klimaatverdrag. Dit klimaatverdrag is een raamverdrag dat in 1992 onder de Verenigde Naties werd afgesloten. Doel van het verdrag is om de klimaatcrisis aan te pakken door uitstoot van broeikasgassen te reduceren. Het klimaatverdrag trad in 1994 in werking en 192 landen hebben het verdrag ondertekend. Binnen het kader van dit klimaatverdrag is in 1997 het Kyotoprotocol opgesteld.

Onder het klimaatverdrag zijn er twee groepen landen:

• Annex I-landen: de geïndustrialiseerde landen
• niet-Annex I-landen: de ontwikkelingslanden

Binnen het verdrag is de Conference of Parties het belangrijkste besluitvormende orgaan.

Meer over UNFCCC…

IPCC: Intergovernmental Panel on Climate Change

Dit klimaatpanel van de Verenigde Naties verzamelt alle wetenschappelijke klimaatgegevens en bundelt deze in een rapport dat elke zes jaar verschijnt. Bij de opstelling van deze rapporten zijn duizenden wetenschappers betrokken. Het afgelopen jaar kwam het IPCC in opspraak, omdat er fouten in het laatste rapport uit 2007 ontdekt waren. Onderzoek naar deze fouten en de werking van het VN-klimaatpanel toonden aan dat de hoofdconclusies overeind blijven staan, maar er wel het nodige verbeterd kan worden aan de procedures en werking van het panel. Meer over het IPCC…

LULUCF: Land Use Land Use Change and Forestry

Of in het Nederlands: landgebruik en veranderingen in landgebruik en bosbouw. Bij het ontwateren van moerassen komt uitstoot vrij, terwijl bossen juist CO2 kunnen opslaan. Er moet dus rekening gehouden met de gevolgen van LULUCF. Onder het huidige Kyotoprotocol gebeurt dit nog te weinig en op vrijwillige basis. Bij de klimaatonderhandelingen over een vervolg op het huidige Kyotoprotocol dienen er dus goede regels opgesteld te worden voor LULUCF.

REDD/REDD+: Reducing Emissions from Deforestation and forest Degradation

Bossen leggen CO2 vast in hun bladeren, hout, wortels en de organische materie in de bodem en vormen dus een gigantische opslagplaats van koolstof. Maar als er bossen gekapt worden dan komt er CO2 vrij. Meer dan vijftien procent van de mondiale CO2-uitstoot wordt veroorzaakt door ontbossing. Het verminderen van ontbossing is dus heel belangrijk om de klimaatcrisis tegen te gaan. In de klimaatonderhandelingen wordt dit REDD genoemd.

Nu kunnen landen alleen verdienen aan het kappen van het bos. Het hout brengt geld op en je hebt mooie landbouwgrond voor het verbouwen van voedsel. Als landen hun bossen laten staan, moeten ze dus voor deze gemiste inkomsten gecompenseerd worden. De discussie in Cancún gaat erover hoe bosrijke landen financieel gecompenseerd kunnen worden.

REDD+ gaat verder dan het tegengaan van ontbossing en bosdegradatie en omvat ook de bescherming van bossen, het duurzaam gebruik van bossen en de rol van bossen als opslagplaatsen van CO2. Onder REDD+ kunnen ook landen die al langere tijd duurzaam met hun bossen zijn omgesprongen financieel gecompenseerd worden. Bekijk de video met animatie over REDD.

MRV: Measuring, Reporting, Verification

Meten, rapporteren en controleren. MRV gaat over internationale afspraken over hoe we kunnen meten of landen zich aan hun beloftes houden.

COP: Conference of Parties

Het belangrijkste besluitvormende orgaan binnen het klimaatverdrag (zie ook UNFCCC). Elk jaar komen de 192 landen die het klimaatverdrag ondertekend hebben bijeen om de overleggen over de voortgang. Dit jaar in Cancún is de zestiende bijeenkomst, vandaar de naam COP16. Meer over COP16…

COP/MOP: Conference of Parties serving as the Meeting of the Parties (van het Kyotoprotocol)

Sinds 2005 vergaderen de landen bij het Kyotoprotocol elk jaar. Dit jaar in Cancún is de zesde bijeenkomst van de COP/MOP en dus de zestiende bijeenkomst van de COP. Meer over de COP/MOP 6…

JI: Joint Implementation

Dit is één van de flexibele mechanismen onder het Kyotoprotocol. Landen kunnen hiermee in andere landen klimaatemissies reduceren in plaats van in eigen land, tegen lagere kosten en dus “kostenefficiënt”. Onder JI worden emissiereductieprojecten in andere Annex I-landen (industrielanden) gefinancierd, in tegenstelling tot CDM waarbij in ontwikkelingslanden wordt geïnvesteerd. Meer over JI…

AAUs: Assigned Amount Units

Dit is de term die gebruikt wordt voor de CO2-emissierechten onder het Kyotoprotocol. Op de klimaattop gaat het vooral om het surplus aan AAUs, het overschot aan emissierechten. Ook wel hot air genoemd. Dit overschot aan uitstootrechten zijn het gevolg van de economische crisis in het voormalig Oostblok in de jaren ’90. Hierdoor zijn hun uitstoot flink gedaald en hoeven deze landen niets extra te doen om hun klimaatdoelen te halen. Deze landen kunnen hun overschot aan emissierechten verkopen aan andere landen of het overschot meenemen naar een mogelijk vervolg op het Kyotoprotocol.

CCS: Carbon Capture and Storage

Het afvangen en ondergronds opslaan van het broeikasgas CO2.

ICA: International Consultation and Analysis

De nieuwe term voor MRV.

Landenblokken

Op de klimaattop werken landen in allerlei verbanden samen. De belangrijkste zijn:

• AOSIS: Alliance of Small Island States
  Een coalitie van drieënveertig laagliggende en kleine eilandstaten. Deze landen lopen het gevaar opgeslokt te worden door de zee als de zeespiegel gaat stijgen door klimaatverandering.
• SIDS: Small Island Developing States
  Kleine eilandstaten die ook een ontwikkelingsland zijn
• G77
  Samenwerkingsverband van ‘ontwikkelingslanden’ en bestaat uit honderddertig leden, waaronder China, India, Bangladesh, Venezuela. Elk jaar zit een ander land de G77 voor, dit jaar Jemen. Omdat het om een grote groep landen gaat met verschillende belangen zijn er ook groepen binnen de G77-groep (zoals AOSIS, LDCs).
• Umbrellagroep
  Coalitie van ontwikkelde niet-EU landen, bestaat vaak uit Australië, Canada, IJsland, Japan, Nieuw-Zeeland, Noorwegen, Rusland, Oekraïne en de Verenigde Staten.
• BASIC: Brazilië, Zuid-Afrika, India en China.
• ALBA: Bolivia, Cuba, Ecuador, Nicaragua en Dominicaanse Republiek
• LDCs: Least Developed Countries
  De allerarmste landen, erg kwetsbaar voor klimaatsverandering.
• EIG: Environmental Integrity Group
  Mexico, Korea en Zwitserland.
• OPEC: Organization of the Petroleum Exporting Countries
  De organisatie van olie-exporterende landen is een samenwerkingsverband van twaalf landen die over veel olie beschikken.