In Kopenhagen is op de valreep van de klimaatconferentie dan toch nog een akkoord uit de bus gerold. De Amerikaanse president Obama zei dat “voor het eerst in de geschiedenis alle belangrijke industrielanden in actie komen tegen klimaatverandering”.

Hij liet erop volgen dat “consensus de basis is voor mondiale actie tegen klimaatverandering de komende jaren”. Obama zei verder dat de wetenschap aangeeft dat er nog drastische stappen gemaakt moeten worden en dat er nog een lange weg is te gaan.

Obama is de hele avond in gesprek geweest met allerlei wereldleiders. Maar een doorbraak lijkt hij niet geforceerd te hebben. Obama kwam vanochtend vroeg aan in Kopenhagen. In het Bella Center hield hij een toespraak waar veel van werd verwacht. Maar Obama maakte de verwachtingen niet waar. Hij deed geen nieuwe Amerikaanse toezeggingen en zei dat iedereen moest gaan bewegen, daarmee vooral doelend op China.

Harde afspraken
Obama zei in zijn toespraak te hopen dat er vandaag nog een klimaatakkoord komt, ook als de overeenkomst niet perfect is. “We kunnen het akkoord nemen en er verder op bouwen. Of we kunnen kiezen voor vertraging en dan zijn we terug bij dezelfde argumenten als altijd”, zei hij. “En dat terwijl het gevaar van klimaatverandering groeit totdat het niet meer terug te draaien is.”

Hij riep alle wereldleiders op tot daadkracht en het maken van harde afspraken. “De tijd van praten is voorbij”, aldus Obama.

Obama hamerde bij de totstandkoming van een akkoord op transparantie. Hij vindt dat landen elkaar moeten kunnen controleren op het nakomen van de afspraken. Dat ligt vooral bij China en India gevoelig. Die zien liever geen VN-waarnemers in hun fabrieken.

‘Zorgelijk’
Nederlandse maatschappelijke organisaties en milieuclubs waren teleurgesteld over de speech van Obama. Ze hadden gehoopt dat de Amerikaanse president met nieuwe toezeggingen zou komen.

“Hij zegt eigenlijk take it or leave it”, zei Inge Vianen van de interkerkelijke organisatie voor ontwikkelingssamenwerking ICCO. “Dat is zeer zorgelijk.”

Donald Pols van het Wereld Natuur Fonds: “Het is positief dat Obama zei dat we er alleen uitkomen als iedereen beweegt. Maar het is negatief dat hij zelf niet bewoog.” Volgens Willem Verhaak van Milieudefensie waren het mooie woorden van de Amerikaanse president, maar geen daden. “Obama roept andere landen op het proces niet te blokkeren, maar doet zelf zo’n laag bod dat anderen ook niet over de brug komen.”

Ontwerptekst
Afgelopen nacht hielden zo’n dertig regeringsleiders een minitop om een doorbraak te forceren in de onderhandelingen. Onder hen waren de Franse president Sarkozy, de Amerikaanse minister Clinton, de Duitse bondskanselier Merkel en een lid van de Chinese delegatie.

Inmiddels ligt er een ontwerptekst op tafel. Daarin staat onder meer dat de temperatuur op aarde niet meer dan twee graden Celsius mag stijgen. Ontwikkelingslanden krijgen vanaf 2020 jaarlijks honderd miljard dollar om zich aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering.